Sıcak Hava Balonları

Sıcak Hava Balonları

Asında uçmayı başaran ilk araçlar uçaklar değildir Sıcak Hava Balonları’nından sonra icat olmuştur bugün bunu hepimiz biliyoruz. Bir cismin havaya yükselebilmesi için havadan daha hafif olması gerektiği ve sıcak havanın da soğuk havadan daha hafif olduğu düşüncesinden yola çıkarak balonu bulanlar, Fransız Etienne ve Joseph Montogolfier Kardeşler oldu. Montgolfier Kardeşler, ipek bir balonu sıcak havayla doldurdular, sonra bunu serbest bıraktıklarında balonun yükseldiğini gördüler. Bununla ilgili birçok deneyler yaptılar. 5 Haziran 1783’te de ilk sıcak hava balonunu uçurmayı başardılar. Bu balon, insanın uçurduğu ilk araçtı ve 2,5 km yol almıştı.

Balonların yönlendirilmesi kolay değil. Bu nedenle havacılık tarihinde yerlerini zaman içinde uçaklara bıraktılar. Bugün de balonla uçmanın güçlüklerinden biri, balona yön vermek. Ayrıca, bir sıcak hava balonu rüzgarın hızına bağlı olarak uçar. Bununla birlikte uçmanın en basit yöntemlerinden biridir.

Balonlar yerçekimi ve sıcaklık transferinin temel prensipleri sayesinde uçarlar. Balonun içindeki hava ısındıkça balon yükselir. Balonun içindeki hava soğudukça balon alçalır. Balonu uçurmak için önce güçlü bir vantilatörle balon şişirilir sonra da bu hava ısıtılır.

 

Sıcak Hava BalonuSıcak hava balonunun ana parçaları nelerdir?

Sıcak hava balonu üç ana parçadan oluşur;

 

KUBBE (Balonun kendisi=zarf): Zarf yapımında yırtılmaz naylon en yaygın şekilde kullanılan maddedir; ama polyester gibi başka maddeler de kullanılır. Balonun alt kısmındaki açık kısım (ağız) Nomex gibi ateşe dayanıklı bir maddeden yapılmıştır. Bu itfaiyecilerin kullandığı giysilerin kumaşına benzer bir maddedir.

 

SEPET; pilotu, yolcuları ve sıvı propan yakıt tanklarını taşımak içindir. Genellikle sazdan yapılan ve çelik tellerle güçlendirilmiş olan sepetler yolcuları koruduğu gibi hafif ve esnek olurlar. Sepette hafif, esnek ve kolay tamir edilebilir olmasından dolayı örgü saz ve bambu kullanılır.

 

BURNER (yakma birimi): Sepette pilot ve yolcuların başlarının üstünde yer alır ve balonun içindeki havayı ısıtmak için oldukça güçlü bir alev çıkarır. Balonun içindeki hava ısınınca, balon yükselir. Alçalmak için pilot balonun içindeki havanın soğumasına izin verir ve balon çevredeki havadan daha ağır olur. Pilot, balonun içindeki havanın sıcaklığını değiştirmek suretiyle balonun yükselip alçalmasını tamamen kendi kontrolü altında tutar.

 

Bütün sıcak hava balonları aynı mıdır?
Tüm sıcak hava balonları bir burner sistemi, bir sepet ve bir kubbeden oluşur. Aralarındaki farklar: balonun büyüklüğü ve şekli, söndürme sistemi, sepetin biçimi ve burnerlerin sayısı, tasarımı ve şeklidir.

Yapılan bakıma bağlı olarak bir balonun ömrü 500 uçuş saati ve biraz fazlasıdır. Ama sepetin ömrü bundan çok daha uzundur ve iyi bir bakımla binlerce saat dayanabilir.

Balonla uçuş ne kadar sürüyor?Hazırlık ve soğuk şişirmeden sonra, uçuşun kendisi bir buçuk ile üç buçuk saat kadar sürer.

 

Bir balonu şişirip söndürmek ne kadar zaman alır?
Tecrübeli bir pilot ve yer ekibi balonu 15-20 dakika içinde uçuşa hazırlayıp şişirebilir ve uçuş sonrası aynı süre içinde yer ekibi tarafından balon toplanabilir.

 

Balonlar ne tür yakıt kullanırlar?
Bizim balonlarımız, paslanmaz çelik ve sert alüminyum tüplerde 25 – 30 – 35 – 120 – 200 kiloluk propan gazı taşırlar. Bir uçuş sırasında sepetteki yakıtın yaklaşık %75’i kullanılır.

 

Neden balonlar sabah erken ve akşam geç saatlerde uçarlar?
Rüzgarlar genellikle gün doğumundan sonra ilk saatlerde ve gün batımından önce son saatlerinde en sakin ve elverişlidir. Günün bu vakitleri, rahat ve dengeli bir uçuş, yumuşak bir iniş ve maksimum kaldırma gücü için sakin ve serin hava şartlarını sağlıyor.

 

Balon yönlendirilebilir mi?
Balonun yönünü rüzgâr belirler. Pilot balonun yönünü kısıtlı bir şekilde kontrol edebilir. Bunun için yükselip alçalarak değişik irtifalarda, değişik yönlerde ve hızlarda esen rüzgârları kullanır.

 

SICAK HAVA BALONLARI NASIL ÇALIŞIR?
Sıcak hava balonları temel bilimsel ilkelerin ustaca bir uygulamasıdır. Balonun nasıl çalıştığının temeli, serin havada sıcak havanın yükselmesidir. Balon içindeki sıcak hava daha az kütleye sahip olarak, serin havadan hafif olur. Kitle içeriğinin ne kadar önemli olduğu bir şeyin ölçüsü ile tanımlanabilir. Balonu (zarf denir) yerden kaldırmak için büyük bir miktar sıcak hava verilir.
Örneğin, 1000 Kg ağırlık kaldırmak için! Balon içinde neredeyse 65.000 feet küp sıcak havaya ihtiyaç vardır. Tabii, bir balonu havaya yükseltmek ve havada tutmaya yardımcı olmak için, zarf içindeki havayı brülör kullanarak ısıtmak gereklidir.
Brülör, propan gazı yakılarak zarf içindeki havanın ısınmasında kullanır. Yerden balonu havaya kaldırmaya başlar. Pilot brülörü düzenli aralıklarla uçuş boyunca ateşler. Balonun kararlı olmasını sağlamak için devamlı ateş tutulmalıdır. Doğal olarak, sıcak hava yükselir ve yukarı doğru kaldırma hareketi devam eder. Bu ateşlemelerde, zarf altındaki sıcak hava deliğinden sıcak hava kaçırmamak ikinci önceliktir.

 

 

Bunları bilmekte fayda var;

 

1. Sıcak hava balonunun ilk denekleri bir ördek, bir kuzu ve bir horoz oldu. Evet, yanlış okumadınız! İnsanlı ilk uçuş denemeleri Paris’te Fransız Joseph Michel Montgolfier ve kardeşi Jacques Etienne Montgolfier tarafından başlatılmış. İnsanlı deneme uçuşlarından biri 19 Eylül 1783 tarihinde Paris’te gerçekleşti ve balonun sepet kısmına bir ördek, bir kuzu ve bir horoz konarak balon havalandırıldı.

 

2. Balon turu sonrası şampanya ikramı Fransız kültüründen geliyor. İlk balonlu uçuş denemeleri Paris’te çiftlikler ve tarlalar üzerinde gerçekleşti. Fransız aristokratlarının başlattığı bu uçuşlar zamanla tarlalarda çalışanları rahatsız etmeye ve korkutmaya başlamış. Hatta çiftçiler o kadar korkmuşlar ki, aralarından balonların ejderha olduğuna inananlar bile olmuş. Hal böyle olunca Fransız aristokratlar çiftçilere uçuş sonrası şampanya ikram ederek sakinleşmelerini sağlamış. Yıllar öncesine dayanan bu gelenek günümüzde de halen devam ediyor. Balon turlarından sonra ikram edilen şaraplar, yolcuları rahatlatarak keyifli bir güne başlamalarına yardımcı oluyor.

 

3. Sıcak hava balonlarının en ilgincine Bristol’de rastlanıyor. Cam sepeti olan sıcak hava balonuna binenler ayaklarının altındaki manzaradan ilk başta korksalar da sonra alışmaya başlıyorlar. 2010 yılında uçurulan cam sepetten yapılan sıcak hava balonu, günümüzde de macera ve yükseklik seven turistlerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Sizin de yolunuz Bristol’e düşerse bu inanılmaz deneyimi yaşayabilirsiniz.

 

4. Dünyada her yıl gerçekleşen bir sıcak hava balonu festivalinin olduğunu biliyor muydunuz? Albuquerque, New Mexico’da yapılan balon festivalinde Festival süresince (9 gün) gökyüzünde 700 balon görmeniz mümkün. Farklı şekillerde ve renklerdeki sıcak hava balonları görenlere adeta hayrete düşürüyor. Film karakterleri, şatolar, hayaletler şeklindeki balonlarla daha önce hiç yaşamadığınız bir deneyime sahip olabilirsiniz. 54 futbol sahası büyüklüğündeki festival alanında nereye baksanız rengarenk balonları göreceksiniz.

 

5. Sıcak hava balonunun diğer araçlardan en önemli farkı uçuş yönünü sizin kontrol edemiyor olmanız. Rüzgarın yönüne doğru ilerleyen sıcak hava balonu aslında bu yüzden de epey bir merak konusu. Doğanın tam kalbinde olmak ve rüzgarın hareketine göre yön bulmak yaşayabileceğiniz en özel deneyimlerden biri olacak. Sıcak hava balonuyla gökyüzüne yükselirken kendinizi tamamen doğanın kollarına teslim edecek ve zamanın daha yavaş aktığını hissedeceksiniz.

 

6. Balonlar sadece turistik veya bilim amaçlı değil, aynı zamanda düellolar için de kullanılıyor. Fransa’da meşhur olan hikayeye göre, 1808 yılında Fransa’da iki genç delikanlı bir kıza aşık olur. Aşık oldukları kız için birbirine giren iki aşık, balonla göğe yükselip kavgalarına orada devam etmeye karar verir. İki sıcak hava balonu köy merkezinin ortasından göğe doğru yükselir. Tabi köy halkı ve hikayenin başrolü olan kız da düelloyu izleyenler arasında. Gökyüzüne yükselen balonların içinden birbirine ateş etmeye başlayan delikanlılardan biri, diğerinin balonunu vurarak yere düşmesini sağlar. Daha sonra kendi yavaşça aşağı inerek güzeller güzeli Tirevit’in elini sonsuza kadar tutar.

 

7. Amerikan İç Savaşı’nda sıcak hava balonları ilk kez ajan olarak kullanılmaya başlanıyor. Savaş sırasında balonla birlikte göğe yükselen askerler, düşmanın hangi taraftan ilerlediğini görebiliyor. Uzun bir süre işe yarayan bu yöntem, bir süre sonra büyük silahların icadıyla birlikte yasaklanıyor. Balonlar sayesinde yerlerini belli eden askerler, düşman tarafından kolaylıkla bulunmaya ve yeni geliştirilen silahlarla vurulmaya başlanıyor. Bu nedenle 1863 yılında Amerika Hükümeti tarafından savaşlarda sıcak hava balonu kullanılması yasaklandı.
8. 1800 ve 1900’lü yıllar arasındaki en popüler aktivitelerden biri de balondan atlamakmış. Çılgın ve maceraperest pilotlar, sepetsiz bir şekilde göğe yükselen balona kendilerini bağlıyorlar. Balon gökyüzünde iyice yükseldikten sonra kendilerini serbest bırakıp boşluğa atlayan pilotlar, aşağıda onları izleyen yüzlerce insanın alkışları ile yere inmeyi başarıyorlar. Bir nevi paraşütle atlama aktivitesine benzeyen bu etkinlik, yıllar içinde çok fazla can kaybına da neden oluyor.

 

9. Sıcak hava balon turlarının yağmurda neden gerçekleştirilmediğini biliyor musunuz? Sıcak hava balonları ateşin etkisiyle göğe yükselir. Yağmur yağdığında ateşin ısısı değiştiği için balonun kubbe kısmı hasar görüp, balonun aşağı düşmesine neden olabilir. Sıcak hava balonu 1766 yılında icat edilmiş ve o günden beri insan ve yük taşımak için kullanılmış. İnsanoğlunun ilk kullanışlı hava taşıtı olan sıcak hava balonuna Kapadokya’da binebilir, Anadolu’nun göz kamaştıran manzaralarına gökyüzünden kuş bakışı bakabilirsiniz.

 

 

 

You May Also Like

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir